Pełny artykuł dostępny dla abonentów!

9001:2015 „System zarządzania jakością – Wymagania“

16.11.2015, , Źródło: Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o.

Najnowsze wydanie normy ISO 9001:2015 „System zarządzania jakością – Wymagania“ zostało opublikowane 23 września 2015 roku. W tym momencie zakończyła się praca nad jej rewizją przez grupę ekspertów z niemal 95 krajów uczestniczących i pełniących rolę obserwatorów.

Pierwszą rzeczą, jaką użytkownicy tej normy zauważą, kiedy zaczną ją przeglądać, jest zupełnie inny układ rozdziałów i ich tytuły od wszystkich poprzednich wersji. Z drugiej strony, okazuje się, że ma ona dokładnie taki sam układ, jak norma ISO 14001:2015 „System zarządzania środowiskiem – Wymagania“ wydana w dniu 14 września 2015 roku. Ta istotna zmiana pochodzi od strategicznego nakazu Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej, aby wszystkie normy ISO dotyczące systemów zarządzania miały ujednoliconą strukturę. Efektem prac nad harmonizacją struktury tych norm jest dokument „Załącznik SL“ (ang. „Annex SL“). Ideą było umożliwienie tym organizacjom, które sobie tego życzą, a mają wdrożonych kilka systemów zarządzania,stworzenie jednego spójnego systemu.

Obecna struktura normy ISO 9001:2015 jest następująca:

Wprowadzenie

01. Wymagania ogólne

02. Zasady zarządzania jakością

0.4 Powiązania z innymi normami odnoszącymi się do systemów zarządzania

1. Zakres (ang. Scope)

2. Powołania normatywne (ang. Normative references)

3. Terminy i definicje (ang. Terms and definitions)

4. Kontekst organizacji (ang. Context of organization)

5. Przywództwo (ang. Leadership)

6. Planowanie (ang.Planning )

7. Wsparcie (ang. Suport)

8. Działalność (ang. Operations)

9. Ocena działalności (ang. Performance evaluation)

10. Doskonalenie (ang. Improvement).

ISO 9001:2015 ma jeszcze mniej nakazowy charakter, niż poprzednie wydania. Jej struktura jest teraz bardziej elastyczna, jeśli chodzi o to, „jak“ spełniać poszczególne wymagania, ale jest znacznie bardziej rygorystyczna w odniesieniu do tego, „co“ ma być osiągnięte w wyniku funkcjonowania systemu zarządzania jakością. Tym, co ma zostać osiągnięte są produkty i usługi, które nieustannie spełniają potrzeby i oczekiwania klientów, a to się nie zmieniło od pierwszego wydania normy w 1987 roku.

U podstaw leży koncepcja „Output matters“ (z ang. „liczy się efekt końcowy“). Dzięki procesom zebranym razem w jeden spójny system i odpowiedniemu zarządzaniu nimi, organizacja powinna być zdolna do dostarczania klientom produktów i usług, które są zgodne z ich wymaganiami. Nie można tracić z pola widzenia ani produktów/ usług ani klientów. Klienci nie oceniają bowiem firmy i jej systemu zarządzania jakością przez pryzmat ilości opracowanych dokumentów, sposobu nadzorowania używanych przyrządów pomiarowych, czy czasu spędzonego przez pracowników na szkoleniach, tylko na podstawie „wyjścia“ z systemu tj. tego, czy nabywane przez klientów wyroby spełniają ich oczekiwania.

Norma ISO 9001:2015, podobnie jak ISO 9004:2009 „Zarządzanie ukierunkowane na trwały sukces organizacji - Podejście wykorzystujące zarządzanie jakością“ jest oparta na siedmiu zasadach zarządzania jakością, które w ostatnim okresie zostały zaktualizowane. Są one opisane w normie ISO 9000:2015 „System zarządzania jakością - Podstawy i terminologia“ oraz w broszurze „Quality management principles“ wydanej przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną.

Nastąpił szereg zmian nie tylko w strukturze normy ISO 9001:2015, ale także w wymaganiach i nazwach użytych pojęć. Kilka pojęć zmieniło swoje nazwy:

  • zamiast: „wyrób“ – „produkty i usługi“;

  • zamiast „najwyższe kierownictwo“ – „przywództwo“;

  • zamiast „ciągłe doskonalenie“ – „doskonalenie“.

Z normy usunięto następujące wymagania i pojęcia:

  • działania zapobiegawcze;

  • księga jakości;

  • przedstawiciel kierownictwa;

  • nadzór nad dokumentami;

  • nadzór nad zapisami.

Pojawiły się nowe wymagania:

  • kontekst organizacji;

  • identyfikowanie stron zainteresowanych;

  • myślenie oparte na ryzyku;

  • planowanie zmian w systemie zarządzania jakością;

  • udokumentowana informacja;

  • wiedza w organizacji;

  • połączenie outsourcingu z zakupami.

Zgodnie z założeniem autorów normy ISO 9001:2015 ma ona pomóc organizacji stawać się coraz lepszym dostawcą w łańcuchu dostaw, a nawet dostawcą z wyboru dla swoich klientów. Chcąc to osiągnąć, system zarządzania jakością musi w jeszcze większym stopniu, niż poprzednio, być powiązany z działalnością, którą prowadzi firma. To oznacza, że zanim przejdzie ona do projektowania lub modyfikowania swoich procesów, będzie musiała najpierw dokładnie określić swoje otoczenie zewnętrzne i wewnętrzne, strony zainteresowane oraz wymagania każdej z nich, czynniki ryzyka, które się z nimi wiążą. Innymi słowy trzeba będzie rozpoznać środowisko, w jakim działa firma zgodnie z p. 4.1 „Kontekst organizacji“. Określenie kontekstu organizacji to tak naprawdę proces planowania strategicznego.

Nowa wersja normy wymusza zmianę podejścia do systemu zarządzania jakością. Prace nad procesami będą musiały być poprzedzone zdobyciem informacji, które w wielu przypadkach były niedostępne dla Pełnomocników odpowiedzialnych za ten system, takich, jak strategia firmy, plany rozwojowe, czynniki ryzyka związane z sytuacją w otoczeniu zewnętrznym organizacji. Bez nich Pełnomocnik nie będzie już w stanie prawidłowo wykonywać swoich zadań. Dlatego zdecydowano się usunąć wymaganie dedykowane stricte przedstawicielowi kierownictwa. Funkcje i zadania, które te osoby dotychczas wykonywały, mają nadal być zdefiniowane, ale już niekoniecznie muszą być przypisane tylko jednej osobie. Ciężar odpowiedzialności za skuteczność systemu zarządzania jakością spada teraz na członków kadry zarządzającej. To oni mają podjąć świadomą decyzję, komu przyznają odpowiedzialność za poszczególne elementy systemu.

Z ISO 9001:2015 usunięto wymaganie dotyczące działań zapobiegawczych. Chodziło o to, aby nie traktować go dłużej jako osobnego elementu systemu, by już nie działać reaktywnie. We wprowadzeniu do normy w p. 0.3 „Podejście procesowe“ pojawiły się następujące podpunkty:

03. Podejście procesowe

0.3.1 Wymagania ogólne

0.3.2 Cykl „Planuj – Wykonaj – Sprawdź – Działaj“

0.3.3 Myślenie oparte na ryzyku (ang. Risk-based thinking)

Oznacza to, że system zarządzania jakością ma być oparty na tych

 

Używamy plików cookie, żeby ciągle poprawiać jakość witryny.
Dowiedz się więcej.