Pełny artykuł dostępny dla abonentów!

Europejski system ekozarządzania i audytu EMAS – dlaczego warto

18.9.2019, , Źródło: Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o.

Europejski system ekozarządzania i audytu EMAS jest usankcjonowanym prawnie programem Unii Europejskiej. Podstawy prawne dla EMAS określa Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009 z 25 listopada 2009 r. (EMAS III) w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS).

Skrót EMAS wywodzi się od pierwszych liter nazwy (ang. Eco Management and Audit Scheme – system ekozarządzania i audytu) w tytule angielskiej wersji Rozporządzenia. Warto zaznaczyć, że członkostwo Polski w Unii Europejskiej powoduje konieczność stosowania się do rozporządzeń unijnych bez prawa ich zmian i modyfikacji. Nieco inaczej jest z dyrektywami, bowiem wymagają one transpozycji do prawa krajowego. Oznacza to, że rozporządzenia unijne (czyli także EMAS) stają się elementem prawa krajowego z chwilą wydania danego rozporządzenia.

W Polsce wydana jest ustawa o krajowym systemie ekozarządzania i audytu z 15 lipca 2011 r. (Dz.U. 178, poz. 1060) oraz dwa rozporządzenia wykonawcze z wynikające z ustawy. Ustawa określa instytucje właściwe do wykonania zadań, wynikających z Rozporządzenia EMAS. Są to obecnie następujące instytucje:

- Minister Środowiska jako organ kompetentny;

- Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska jako organ współpracujący z organem kompetentnym i prowadzący proces rejestracji organizacji w krajowym rejestrze EMAS;

- Organy egzekwowania prawa (art. 4.1);

- Polskie Centrum Akredytacji jako organ akredytujący weryfikatorów EMAS.

Zasady systemu zarządzania środowiskowego zgodnego z EMAS są zbieżne z zasadami innych systemów zarządzania środowiskowego. Ponadto - od nowelizacji Rozporządzenia EMAS w 2001 r. - są także w pełni zintegrowane z systemami budowanymi w oparciu o normę ISO 14001. System EMAS jest rozszerzeniem systemu zarządzania środowiskowego wg ISO 14001. Wprowadza pewne istotne udoskonalenia dla elementów SZŚ w danej organizacji, a także wzmacnia mechanizmy kontrolne nad prawidłowością funkcjonowania SZŚ i jego wynikami. Zapewnia to większą wiarygodność środowiskową przedsiębiorstwa (lub innej organizacji) zarejestrowanego w EMAS, niż w przypadku organizacji tylko certyfikowanej na zgodność z ISO 14001. Do fundamentów tej wiarygodności należą rejestracja firmy w ustalonym przez ustawę organie rejestrującym (Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska) oraz ścisły nadzór nad weryfikatorami środowiskowymi EMAS, prowadzony przez Polskie Centrum Akredytacji.

Kompleksowość i wysoka „jakość środowiskowa“ systemu EMAS jest zapewniona poprzez:

• stosowanie systemu zarządzania środowiskowego wg normy ISO 14001 rozszerzonego o istotne elementy, w tym główne wskaźniki środowiskowe i nadzór nad oddziaływaniami pośrednimi;

• stałe spełnianie wymagań prawnych w zakresie ochrony środowiska;

• systematyczne zmniejszanie negatywnych oddziaływań środowiskowych;

• posiadanie deklaracji środowiskowej i jej publikowanie po walidacji i rejestracji;

• zewnętrzne audyty weryfikacyjne, prowadzone przez uprawnionych weryfikatorów EMAS, nadzorowanych ściśle przez Polskie Centrum Akredytacji;

• rejestrację przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska i poddawanie się okresowej weryfikacji przez akredytowanego weryfikatora.

System EMAS jest uważany za jeden z istotnych środków realizacji polityki ekologicznej UE, zapewnienia ekologicznej wiarygodności firm i podwyższenia poziomu kontaktów firm ze społeczeństwem. Podstawowym celem Rozporządzenia EMAS jest skorzystanie przez firmy z możliwości ciągłego zmniejszania szkodliwego oddziaływania na środowisko, redukcji odpadów, wzrostu efektywności, poprawy swojego wizerunku, łatwiejszego spełniania rosnących wymagań prawnych i świadomości ekologicznej konsumentów, banków i instytucji ubezpieczeniowych oraz uwzględnienia czystych technologii w swojej działalności. Punktem wyjścia przy tworzeniu systemu EMAS było między innymi hasło mówiące, że „w przedsiębiorstwie uporządkowanym ekologicznie łatwiej wypracować zysk“. Unijni animatorzy ochrony środowiska poprzez EMAS zachęcają firmy i inne organizacje do jak najszerszego stosowania takiego podejścia.

Firma zamierzająca ubiegać się o rejestrację w europejskim systemie ekozarządzania i audytu EMAS powinna przeprowadzić następujące działania:

• wykonanie przeglądu środowiskowego wg Załącznika I do Rozporządzenia EMAS;

• stosowanie systemu zarządzania środowiskowego wg ISO 14001 z rozszerzeniami, o których mowa wyżej;

• prowadzenie auditów środowiskowych wg wymagań systemu EMAS;

• sprawdzenie zgodności przeglądu, SZŚ, procedur auditów i Deklaracji z wymaganiami EMAS;

• posiadanie Deklaracji Środowiskowej o określonej zawartości potwierdzonej przez właściwego uprawnionego weryfikatora, zgodnie z określoną procedurą nadzorowaną przez Polskie Centrum Akredytacji;

• przekazanie potwierdzonej Deklaracji i oświadczenia weryfikatora o zgodności działań organizacji z wymaganiami EMAS do kompetentnego organu i po rejestracji przekazanie Deklaracji do wiadomości stron zainteresowanych.

Jednym z podstawowych wymagań EMAS dla każdej organizacji jest wdrożenie SZŚ zgodnego ze standardem ISO 14001. Można więc powiedzieć, że system EMAS jest

 

Używamy plików cookie, żeby ciągle poprawiać jakość witryny.
Dowiedz się więcej.