Pełna treść artykułu jest dostępna dla zarejestrowanych użytkowników.

Kontekst organizacji – p. 4 normy ISO 9001:2015

16.11.2015, , Źródło: Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o.

W normie ISO 9001:2015 pojawiła się zupełnie nowa grupa wymagań, która stanowi rozdział 4 „Kontekst organizacji“:

4. Kontekst organizacji (ang. Context of Organization)

4.1 Zrozumienie organizacji i jej kontekstu

4.2 Zrozumienie potrzeb i oczekiwań stron zainteresowanych

4.3 Określenie zakresu systemu zarządzania jakością

4.4 System zarządzania jakością i jego procesy.

P. 4.1 „Zrozumienie organizacji i jej kontekstu“ wymaga, aby organizacja określiła, jakie czynniki zewnętrzne i wewnętrzne wpływają na jej działalność i jakie są strategiczne kierunki rozwoju.

P. 4.2 „Zrozumienie potrzeb i oczekiwań stron zainteresowanych“ wymaga, aby organizacja zidentyfikowała strony zainteresowane i ich wymagania.

Dokładne poznanie tego, co się dzieje w środowisku biznesowym, w jakim działa firma, jest dla niej bardzo ważne, ponieważ to otoczenie dostarcza jej surowców, wiedzy, siły roboczej, kapitału. Chodzi o dokonanie rzetelnej oceny perspektyw rynkowych. Dzięki temu osoba/osoby odpowiedzialne za system zarządzania jakością będą w stanie podejmować mądrzejsze decyzje dotyczące modelowania lub modyfikowania poszczególnych procesów w taki sposób, aby produkty i usługi wypuszczane na rynek oraz sprzedawane klientom, które stanowią wyjście z systemu zarządzania jakością, spełniały ich potrzeby i oczekiwania. Innymi słowy, by cały czas trafiały w zmieniające się gusta konsumentów.

Zgodnie z definicją zawartą w normie ISO 9000:2015 „System zarządzania jakością - Podstawy i terminologia“

3.2.2

Kontekst organizacji

Kombinacja wewnętrznych i zewnętrznych czynników, które mogą wpływać na podejście organizacji (3.2.1) do ustanowienia i osiągania swoich celów (3.7.1)

Uwaga 1: cele organizacji mogą odnosić się do jej produktów (3.7.6) i usług (3.7.7), inwestycji i zachowania w stosunku do stron zainteresowanych (3.2.3).

Uwaga 2: koncepcja kontekstu organizacji ma takie samo zastosowanie w organizacjach non-profit, jednostkach administracyjnych czy organizacjach prowadzących działalność gospodarczą

Uwaga 3: w języku angielskim ta koncepcja jest często określana jako „środowisko biznesowe“, „otoczenie organizacji“, czy „ekosystem organizacji“.

Uwaga 4: Zrozumienie infrastruktury (3.5.2) może pomóc w zdefiniowaniu kontekstu organizacji.

Otoczenie przedsiębiorstwa (ang „business environment“), otoczenie organizacji to całokształt zjawisk, procesów i instytucji kształtujących jego stosunki wymienne, możliwości sprzedaży, zakresy działania i perspektywy rozwojowe. Środowisko przedsiębiorstwa/organizacji dzieli się na:

  • środowisko zewnętrzne - wszystko to, co z zewnątrz organizacji może na nią wpływać; granica dzieląca organizację od jej otoczenia zewnętrznego nie zawsze jest jasna i wyraźnie określona, np. akcjonariusze są w pewnym sensie częścią przedsiębiorstwa, ale w innym ujęciu są raczej elementem jego otoczenia;

Na otoczenie zewnętrzne składają się dwie warstwy:

  • otoczenie ogólne organizacji (dalsze, makrootoczenie) - obejmuje niezbyt wyraźnie określone wymiary i siły, wśród których działa organizacja i które mogą wywierać wpływ na jej działania; należy do nich pięć wymiarów:

  • wymiar ekonomiczny jest to ogólna kondycja i żywotność systemu gospodarczego, w którym działa organizacja; do czynników ekonomicznych należą: ogólny wzrost gospodarczy, inflacja, stopy procentowe i bezrobocie;

  • wymiar techniczny odnosi się do tych metod, które pozwalają przekształcić zasoby w produkty lub usługi;

  • wymiar społeczno- kulturowy obejmuje obyczaje, nawyki, wartości i cechy demograficzne społeczeństwa, w którym funkcjonuje organizacja; ma on duże znaczenie, gdyż określa, jakie produkty i usługi społeczeństwo będzie ceniło najwyżej; wymiar ten ma też wpływ na sposób, w jaki pracownicy myślą o swojej pracy w danym społeczeństwie;

  • wymiar polityczno - prawny odnosi się do państwowej regulacji działalności gospodarczej i stosunków, jakie panują między sferą gospodarczą a państwem;

  • wymiar międzynarodowy to zakres, w jakim organizacja uczestniczy w działalności gospodarczej innych krajów lub pozostaje pod jej wpływem;

  • otoczenie celowe organizacji (bliższe, mikrootoczenie) - składa się z konkretnych organizacji lub grup, które mogą na nią wpływać; obejmuje ono: konkurentów, klientów, dostawców, regulatorów, siłę roboczą, właścicieli, sojuszników strategicznych; ze względu na to, iż wymiary te są związane z konkretnymi organizacjami w środowisku, ich wpływ będzie miał charakter bezpośredni.

Warto obserwować trendy gospodarcze, technologiczne, społeczne, regulacyjne, środowiskowe, przykładowo ilość nowopowstałych przedsiębiorstw w danej branży, wynalazki i innowacje, zmiany demograficzne.

  • środowisko wewnętrzne - składa się z warunków i sił wewnątrz organizacji; jego główne składowe obejmują: zarząd, pracowników.

Czynniki wewnętrzne, które wpływają na system zarządzania jakością to otoczenie fizyczne, styl zarządzania, struktura organizacyjna, kultura organizacji, technologia, systemy informatyczne oraz procesy decyzyjne (formalne i nieformalne).

Według normy ISO 9001:2015 z otoczenia zewnętrznego i wewnętrznego należy wyodrębnić strony zainteresowane.

Zgodnie z definicją zawartą w normie ISO 9000:2015 „System zarządzania jakością - Podstawy i terminologia“

3.2.3

Strona zainteresowana

Osoba lub organizacja (3.2.1), która może wpływać na organizację, może od niej zależeć lub postrzega siebie w taki sposób, że ma wpływ na podejmowane decyzje lub działalność.

Przykład:

Klienci (3.2.4), właściciele, ludzie w organizacji, dostawcy (3.2.5), banki, regulatorzy, związki zawodowe, partnerzy, czy społeczeństwo, które może obejmować konkurentów lub grupy interesu.

Uwaga 1 do wpisu: jest to jeden ze wspólnych pojęć i definicji dla norm ISO dotyczących systemów zarządzania podanych w Załączniku SL do skonsolidowanego Suplementu ISO do Dyrektywy ISO/IEC.

  • klientem jest każdy kto płaci za nabycie dóbr lub usług wytworzonych przez organizację;

  • dostawcy to organizacje, które dostarczają zasobów innym organizacjom;

  • regulator to jednostka, która może kontrolować na drodze prawnej politykę i sposób działania organizacji lub w inny

 

Używamy plików cookie, żeby ciągle poprawiać jakość witryny.
Dowiedz się więcej.