Pełna treść artykułu jest dostępna dla zarejestrowanych użytkowników.

Ocena ryzyka zawodowego po modernizacji stanowiska

3.4.2018, , Źródło: Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o.

Głównym celem oceny ryzyka jest zapewnienie poprawy warunków pracy oraz ochrony życia i zdrowia pracowników. Od sposobu przeprowadzenia tej oceny zależy w dużej mierze skuteczność funkcjonującego w organizacji systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy.

Ocena ryzyka zawodowego nie jest czynnością jednorazową. Konieczne jest dokonywanie jej przeglądów w celu zapewnienia, że jej wyniki pozostają aktualne i że uwzględnia ona nowopowstające zagrożenia, a także uwzględnienia nowych rozwiązań opracowanych w celu eliminowania i ograniczania ryzyka zawodowego. Przeglądy takie powinny być wykonywane okresowo i zawsze wówczas, gdy wykorzystywane do oceny informacje tracą aktualność, a w szczególności w następujących sytuacjach:

- przy tworzeniu nowych stanowisk pracy;

- przy wprowadzaniu zmian na stanowiskach pracy (np. technologicznych lub organizacyjnych, w tym zmian osób pracujących na stanowisku pracy lub ich stanu zdrowia);

- po zmianie obowiązujących wymagań, odnoszących się do ocenianych stanowisk pracy;

- po stwierdzeniu, że stosowane środki ochrony są nieskuteczne lub niewłaściwe w świetle nowych informacji;

- jeżeli istnieje konieczność wprowadzenia zmian w stosowanych środkach ochrony, stwierdzona np. w wyniku monitorowania ich funkcjonowania, badania wypadku przy pracy lub zdarzenia potencjalnie wypadkowego, a także badania przyczyn chorób i dolegliwości związanych z pracą.

Organizacja stanowiska pracy w zakładzie pracy ulega stałej modernizacji. Na zmienionym stanowisku inaczej kształtują się warunki materialnego środowiska pracy i następuje zmiana ilości zdarzeń niebezpiecznych jak i ilości wypadków. Ponieważ Ocena Ryzyka dla Zadania powinna uwzględniać aktualny rodzaj prac spawalniczych, stosowane technologie łączenia, warunki realizacji robót, kwalifikacje wykonawców, stężenia czynników szkodliwych występujących w procesach spawania oraz wykorzystywany osprzęt: przewody, zaciski, butle, reduktory, węże, należy ją aktualizować, ponieważ ryzyko zawodowe to prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń związanych z wykonywaną pracą, powodujących straty, w szczególności wystąpienia u pracowników niekorzystnych skutków zdrowotnych w wyniku zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy lub sposobu wykonywania pracy. Podczas Oceny Ryzyka dla Zadania należy korzystać z analiz wypadków i incydentów odnotowanych w przypadku tego rodzaju robót.

W systemie zarządzania bhp ocena ryzyka zawodowego powinna być przeprowadzana w sposób usystematyzowany i uwzględniający specyfikę ocenianego stanowiska pracy. Współudział pracowników w przeprowadzaniu oceny może zwiększyć ich zaangażowanie w rozwiązywanie problemów związanych z bhp i wpłynąć na lepszą realizację wynikających z niej działań korygujących i zapobiegawczych.

Dzięki temu wśród pracowników zwiększa się świadomość występujących zagrożeń, co jest istotne dla ich skuteczniejszego ograniczania. Wyniki oceny ryzyka pracodawca powinien udostępnić lekarzowi sprawującemu profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami.

Przy powtórnej ocenie ryzyka na podstawie uprzednio zastosowanej metody wg. PN- N- 18002:2000 można zastosować jedną z prostszych metod, taką jak:

- Wstępna analiza zagrożeń – PHA;

- Metoda pięciu kroków.

Wstępna analiza zagrożeń – PHA

Metoda wstępnej analizy zagrożeń (z ang. preliminary hazard analysis) jest matrycową metodą oceny ryzyka zawodowego uwzględniającą dwa parametry ryzyka: stopień szkód (S) i prawdopodobieństwo szkód zdarzenia (P).

W tej metodzie opisuje się wartość ryzyka według wzoru:

W= S x P

gdzie:

W- wartość ryzyka,

S – stopień szkód,

P – prawdopodobieństwo szkód zdarzenia.

Tablica 1. Wartości poziomu urazu (S)

Poziom S  Charakterystyka  
1  Znikome urazy Lekkie szkody  
2  Lekkie obrażenia Wymierne szkody  
3  Ciężkie obrażenia Znaczne szkody  
4  Pojedyncze wypadki śmiertelne Ciężkie szkody  
5  Zbiorowe wypadki śmiertelne Szkody na bardzo dużą skalę na terenie zakładu  
6  Zbiorowe wypadki śmiertelne Szkody na dużą skalę poza terenem zakładu  

Tablica 2. Prawdopodobieństwo szkód dla poziomu (P)

Poziom P  Charakterystyka  
1  Bardzo nieprawdopodobne  
2  Mało prawdopodobne Zdarzające się raz na 10 lat  
3  Doraźne wydarzenia Zdarzające się raz w roku  
4  Dosyć częste wydarzenia Zdarzające się raz w miesiącu  
5  Częste regularne wydarzenia Zdarzające się raz w tygodniu  
6  Duże prawdopodobieństwo zdarzenia  

Tablica 3. Poziom ryzyka

Wartość - W  Poziom ryzyka  
1-3  Ryzyko akceptowalne  
4-9  Dopuszczalna akceptacja ryzyka  
10-36  Ryzyko niedopuszczalne  

Metoda pięciu kroków

Tok postępowania przy metodzie pięciu kroków przebiega następująco. Specjalista BHP przeprowadza przegląd stanowiska pracy, a następnie:

  • określa zagrożenia akceptowalne i nieakceptowane;

  • uzgadnia z pracodawcą metodę eliminacji zagrożeń nieakceptowalnych (prowadzących do groźnych schorzeń lub uszkodzeń ciała);

  • proponuje sposoby redukcji zagrożeń akceptowalnych;

  • po analizie opracowuje finalną ocenę;

  • przeprowadza szkolenie dla pracownika;

  • przekazuje pracodawcy kompletną dokumentację (ocenę, protokoły ze szkolenia).

Ocena ryzyka zawodowego może być prosta - wystarczy tylko pięć kroków, by wykonać ją właściwie!

W metodzie pięciu kroków poziom ryzyka opisuje wyrażenie:

W=PxFxS

Gdzie:

W – poziom ryzyka,

P – prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia,

F – częstotliwość narażenia (ekspozycja),

S – następstwa zdarzenia (skutki),

I – liczba osób narażonych.

Krok 1 : Identyfikacja zagrożenia.

Zebranie informacji potrzebnych do przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego

  • Jakie są w przedsiębiorstwie stanowiska pracy?

  • Jakie osoby pracują na tych stanowiskach? (ze szczególnym uwzględnieniem takich pracowników jak młodociani, osoby niepełnosprawne, kobiety w ciąży, pracownicy niepełnoetatowi, podwykonawcy, pracownicy zatrudnieni poza siedzibą przedsiębiorstwa),

  • Jakie wykorzystuje się na stanowiskach pracy maszyny, narzędzia i materiały?

  • Na jakie zagrożenia wskazują instrukcje obsługi użytkowanych maszyn i urządzeń?

  • Jakie zadania (operacje technologiczne) wykonują pracownicy?

  • Jakie czynniki niebezpieczne, szkodliwe lub uciążliwe występują na stanowiskach pracy?

  • Jakie stosowane są na stanowiskach pracy środki ochrony zbiorowej i indywidualnej?

  • Jakie są wyniki pomiarów czynników szkodliwych (o ile były przeprowadzane) i co wynika z dotychczasowej dokumentacji dot. wypadków przy pracy (jeśli do takich doszło) i chorób zawodowych?

  • Jakie są już zidentyfikowane zagrożenia i możliwe skutki ich wystąpienia?

  • Jakie są przepisy prawne i normy dotyczące występujących w przedsiębiorstwie stanowisk pracy?

Warto również poznać opinie i uwagi pracowników dot. stanowisk pracy, na których pracują. Któż zna je lepiej? W działania związane z oceną ryzyka zawodowego pracownicy powinni być włączani w jak najszerszym zakresie.

Należy przyjrzeć się dokładnie miejscu pracy i temu, co mogłoby powodować wypadek lub niekorzystnie wpływać na zdrowie przebywających i pracujących tam osób. W pierwszej kolejności należy skoncentrować się na tych zagrożeniach, które mogłyby powodować ciężkie urazy albo zagrażać kilku osobom. Pracownicy najlepiej o takich zagrożeniach poinformują, bo pracując na tym stanowisku mogą zauważyć rzeczy, które na pierwszy rzut oka nie wydają się oczywiste. W dostrzeżeniu zagrożeń mogą również dopomóc instrukcje producentów, a także rejestry wypadków zaistniałych przy pracy i chorób zawodowych bądź zdarzeń nie notowanych jako wypadek, ale o charakterze prawie wypadkowym.

Krok 2 :Ustalanie, kto może ulec wypadkowi lub zachorować.

Dla każdego stanowiska pracy, należy określić jakie występują na nim zagrożenia. Czy na stanowiskach pracy występują: nierówne lub śliskie powierzchnie, ruchome części maszyn, ostre krawędzie, gorące powierzchnie, praca na wysokości, prąd elektryczny, substancje chemiczne, pył, hałas, nieprawidłowe oświetlenie, drganiami, promieniowanie elektromagnetyczne, ręczne przenoszenie ciężarów, praca w niewygodnej pozycji, stres i inne zagrożenia.

Należy zwróć szczególną uwagę na tych pracowników, dla których następstwa występujących zagrożeń mogą być szczególnie ciężkie, np, na kobiety w ciąży pracujące w bezpośredniej bliskości, młodociani lub osoby niepełnosprawne. Dotyczy to również tych, których stanowiska pracy nie mają stałej lokalizacji (np. sprzątaczki, pracownicy utrzymania ruchu). Należy uwzględnić również ludzi, którzy odwiedzają firmę, i podwykonawcach, a także o osobach postronnych, jeżeli mogą być one zagrożone.

Krok 3 : Oszacowanie ryzyka zawodowego wynikającego z zagrożeń

Należy oszacować ryzyko zawodowe wynikające z zagrożeń i ocenić, czy podjęte środki zapobiegawcze są właściwe i czy należy podjąć jeszcze jakieś działania w celu ograniczenia tego ryzyka. Ocenie wymaga prawdopodobieństwo wystąpienia niekorzystnych następstw każdego z występujących zagrożeń i jak ciężkie mogą być te następstwa. Należy ocenić, czy ryzyko zawodowe związane z każdym ze zidentyfikowanych zagrożeń jest duże, średnie czy małe. Przy tym bierze się pod uwagę stosowane środki ochrony przed zagrożeniami, pamiętając, że nie eliminują one całkowicie ryzyka zawodowego.

Przy tej okazji należy ocenić czy zastosowane środki ochrony są właściwe oraz czy należy podjąć jeszcze jakieś działania w celu dalszego ograniczenia tego ryzyka.

Ryzyko zawodowe jest duże i nie można go zaakceptować przede wszystkim wówczas, gdy nie zrobiono tego, czego wymaga prawo dla zapewnienia ochrony pracowników, na

 

Używamy plików cookie, żeby ciągle poprawiać jakość witryny.
Dowiedz się więcej.