Pełny artykuł dostępny dla abonentów!

Planowanie systemu zarządzania BHP zgodnie z wymaganiami normy PN-ISO 45001:2018-06

18.9.2019, , Źródło: Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o.

6 Planowanie

6.1 Działania odnoszące się do ryzyk i szans

Planowanie nie jest pojedynczym zdarzeniem, ale ciągłym procesem, w którym przewiduje się zmieniające się okoliczności i nieustannie określa się ryzyka i szanse, zarówno dla pracowników, jak i dla systemu zarządzania BHP.

Planowanie to również rozważenie relacji i interakcji między działaniami wykonywanymi w organizacji a wymaganiami dotyczącymi systemu zarządzania jako całości. Planowanie to przygotowanie organizacji do powtarzalnej realizacja ustalonych procesów w sposób planowy, uwzględniający podział zadań i odpowiedzialności na odpowiednich szczeblach z zachowaniem udokumentowanych informacji.

Organizacja planując system zarządzania BHP, powinna rozważyć czynniki, o których mowa w 4.1 (kontekst), wymagania określone w 4.2 (strony zainteresowane) i 4.3 (zakres systemu zarządzania BHP), oraz określić ryzyka i szanse, do których należy się odnieść, w celu:

  1. zapewnienia, że system zarządzania BHP może osiągnąć zamierzony(-e) wynik(-i);
  2. zapobiegania niepożądanym skutkom lub ich zmniejszania;
  3. osiągania ciągłego doskonalenia.

Podczas określania ryzyk i szans dla systemu zarządzania BHP i jego zamierzonych wyników, do których należy się odnieść, organizacja powinna uwzględnić:

  • - zagrożenia;
  • - ryzyka dotyczące BHP i inne ryzyka;
  • - szanse związane z BHP i inne szanse;
  • - wymagania prawne i inne wymagania.

Organizacja, w swoim procesie (swoich procesach) planowania powinna określić i ocenić ryzyka i szanse, które są istotne dla zamierzonych wyników systemu zarządzania BHP związanych ze zmianami w organizacji, jej procesach lub systemie zarządzania BHP. W przypadku planowania zmian, stałych lub tymczasowych, ocenę tę należy przeprowadzić przed wprowadzeniem tych zmian.

Organizacja powinna utrzymywać udokumentowane informacje dotyczące:

  • - ryzyk i szans;
  • - procesu(-ów) i działań niezbędnych do określenia ryzyk i szans i odniesienia się do nich w zakresie niezbędnym do uzyskania pewności, że są realizowane tak, jak zaplanowano.

Z powyższego wymagania normy wynika, że niepożądane skutki mogą obejmować związane z pracą urazy i dolegliwości zdrowotne, niezgodność z wymaganiami prawnymi i innymi wymaganiami, awarie lub inne sytuacje, rzutujące na wizerunek organizacji.

Natomiast przykładami szans poprawy efektów działania w zakresie BHP mogą być:

  1. funkcje kontroli i auditowania;
  2. analiza zagrożeń zawodowych (analiza bezpieczeństwa pracy) i oceny dotyczące zadań;
  3. poprawianie efektów działania w zakresie BHP przez zmniejszanie monotonii pracy lub ograniczenie pracy w potencjalnie niebezpiecznym, z góry ustalonym tempie pracy;
  4. zezwolenie na pracę i inne metody uznawania i nadzorowania;
  5. badanie incydentów lub niezgodności oraz działania korygujące;
  6. oceny ergonomiczne i oceny innych działań związanych z zapobieganiem urazom.

Przykłady innych szans poprawy efektów działania w zakresie systemu zarządzania BHP to między innymi:

  • - włączenie wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy na najwcześniejszym etapie cyklu życia obiektów, wyposażenia lub procesów;
  • - włączenie wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy na najwcześniejszym etapie planowania zmiany lokalizacji obiektów, przeprojektowania procesu lub wymiany maszyn i instalacji;
  • - wykorzystywanie nowych technologii w celu poprawy efektów działania w zakresie BHP;
  • - doskonalenie kultury bezpieczeństwa i higieny pracy, np. przez rozszerzenie kompetencji związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy ponad wymagania lub przez zachęcanie pracowników do zgłaszania incydentów we właściwym czasie;
  • - poprawianie widoczności wsparcia najwyższego kierownictwa dla systemu zarządzania BHP;
  • - usprawnienie procesu(-ów) badania incydentów;
  • - doskonalenie procesu(-ów) konsultacji i współudziału pracowników;
  • - benchmarking, w tym wzięcie pod uwagę zarówno wcześniejszych własnych efektów działania, jak i efektów działania innych organizacji;
  • - współpraca na forach, które koncentrują się na zagadnieniach związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy.

6.1.2 Identyfikacja zagrożeń oraz ocena ryzyk i szans

6.1.2.1 Identyfikacja zagrożeń

Identyfikacja zagrożeń to proces rozpoczynający się na etapie projektowania nowego miejsca pracy, obiektu, wyrobu oraz kontynuowany, gdy projekt jest wdrażany, a także podczas funkcjonowania w celu odzwierciedlenia obecnych, zmieniających się i przyszłych działań.

Identyfikacja zagrożeń pomaga organizacji rozpoznać i zrozumieć zagrożenia w miejscu pracy oraz dla pracowników, w celu oceny, szeregowania pod względem ważności i eliminowania zagrożeń lub ograniczania ryzyk dotyczących BHP. Norma w tym wymaganiu nie wprowadza nowości wymagających szczególnych działań realizowanych przez organizację.

Organizacja powinna ustanowić, wdrożyć i utrzymywać proces(-y) identyfikacji zagrożeń, który jest ciągły i proaktywny. Proces (-y) powinien (-ny) uwzględniać między innymi:

  1. organizację pracy, czynniki społeczne (w tym obciążenie pracą, godziny pracy, wiktymizacja, nękanie i mobbing), przywództwo i kulturę w organizacji;
  2. rutynowe i nierutynowe działania i sytuacje, w tym zagrożenia wynikające z:
    1. infrastruktury, wyposażenia, materiałów, substancji i warunków fizycznych w miejscu pracy;
    2. projektowania wyrobu i usługi, badań, rozwoju, testowania, produkcji, montażu, konstruowania, dostarczania usługi, utrzymania i likwidacji;
    3. czynników ludzkich;
    4. sposobu wykonywania pracy;
  3. istotne incydenty zaistniałe w przeszłości, wewnątrz lub na zewnątrz organizacji, w tym sytuacje awaryjne, oraz ich przyczyny;
  4. sytuacje potencjalnie awaryjne;
  5. ludzi, biorąc przy tym pod uwagę:
    1. osoby mające dostęp do miejsca pracy i ich działania, w tym pracowników, wykonawców, gości i inne osoby;
    2. osoby znajdujące się w pobliżu miejsca pracy, na które mogą mieć wpływ działania organizacji;
    3. pracowników w miejscu, którzy nie znajdują się pod bezpośrednim nadzorem organizacji;
  1. inne zagadnienia, biorąc przy tym pod uwagę:
    1. projektowanie przestrzeni pracy, procesów, instalacji, maszyn/wyposażenia, procedur operacyjnych oraz organizacji pracy, w tym ich dostosowanie do potrzeb i możliwości pracowników;
    2. sytuacje występujące w otoczeniu miejsca pracy, spowodowane działaniami związanymi z pracą pod nadzorem organizacji;
    3. sytuacje nienadzorowane przez organizację i występujące w otoczeniu miejsca pracy, które mogą powodować urazy i dolegliwości zdrowotne u osób w miejscu pracy;
  2. faktyczne lub proponowane zmiany w organizacji, operacjach, procesach działaniach i systemie zarządzania BHP;
  3. zmiany stanu wiedzy i informacji o zagrożeniach.

6.1.2.2 Ocena ryzyk dotyczących BHP oraz innych ryzyk dla systemu zarządzania BHP

Ocena ryzyka zawodowego jest jednym z obowiązków pracodawcy, wynikającym z Ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Niezależnie od wymagań systemu zarządzania BHP, pracodawca jest zobowiązany przeprowadzić ocenę ryzyka zawodowego. Wyniki oceny ryzyka zawodowego i działania wynikające z tej oceny są bardzo ważnym elementem stanowiącym podstawę ciągłej poprawy warunków pracy i ochrony zdrowia pracowników.

Oceniając ryzyko dotyczące BHP organizacja może wykorzystywać różne dostępne metody. Metoda i jej złożoność zależą od zagrożeń związanych z działaniami organizacji, dlatego też zasadnym jest stosowanie metod mieszanych.

Zaleca się oceniać również inne zagrożenia dla systemu zarządzania BHP przy użyciu odpowiednich metod. Metody te mogą obejmować ciągłe konsultacje z pracownikami, na których mają wpływ codzienne działania (np. zmiany obciążenia pracą), monitorowanie i komunikowanie nowych wymagań prawnych i innych wymagań (np. zmiany przepisów, zmiany zbiorowych układów pracy w zakresie BHP) oraz zapewnienie zasobów odpowiadających istniejącym i zmieniającym się potrzebom (np. szkolenia, zakupy nowego, ulepszonego wyposażenia lub materiałów eksploatacyjnych).

Organizacja powinna ustanowić, wdrożyć i utrzymywać proces(-y), aby:

  1. ocenić ryzyka dotyczące BHP wynikające ze zidentyfikowanych zagrożeń, uwzględniając przy tym skuteczność istniejących środków ograniczających te ryzyka;
  2. określić i ocenić inne ryzyka związane z ustanowieniem, wdrożeniem, funkcjonowaniem i utrzymywaniem systemu zarządzania BHP.

Metodę(-y) przyjętą(-e) przez

 

Używamy plików cookie, żeby ciągle poprawiać jakość witryny.
Dowiedz się więcej.